Noodzaak en tegenargumenten

nicky_button

DNA Databank op Facebook“Het resultaat van het sporen- en dna-onderzoek is in feite de stem van degene die niets meer kan zeggen”, zei een rechercheur ooit. Ik wil een landelijke DNA-databank. Met een landelijke DNA-databank kunnen we de genetische vingerafdruk nog veel beter benutten. Als we allemaal DNA afstaan ontstaat er een databank waarmee we de misdaad beter kunnen bestrijden dan ooit tevoren – om nog maar niet te spreken over het preventieve karakter ervan. Ik zeg: kom maar op met dat wattenstaafje, mijn DNA mogen ze hebben. Het jouwe ook?

Hieronder informatie over de huidige Nederlandse DNA-databank en de ontwikkeling ervan sinds 1997. Daaronder wel eens genoemde tegenargumenten voor een landelijke DNA-databank – en mijn tegenargumenten. Deze pagina wordt in de komende weken verder ontwikkeld.

De huidige DNA-databank voor strafzaken

De Nederlandse DNA-databank (1997) is gevuld met DNA-profielen van sporen en van referentiemonsters. Dat van een spoor is van een of meer onbekende personen en kan onvolledig zijn. Dat van een persoon is doorgaans wangslijmvlies. In de wet is vastgelegd wat in de DNA-databank wordt opgenomen. Dit zijn volgens de huidige wetgeving DNA-profielen van sporen van onbekende personen en van veroordeelden en verdachten van misdrijven waarvoor voorlopige hechtenis is toegestaan, waarbij er in het geval van verdachten sprake moet zijn van onderzoeksbelang. Dit komt over het algemeen neer op misdrijven waarop een maximale gevangenisstraf is gesteld van vier jaar of meer. Daarnaast worden de profielen van dodelijke slachtoffers van niet-opgeloste misdrijven opgenomen, en DNA-profielen van vermiste personen waarbij sprake is van het vermoeden van een misdrijf. Ex-gedetineerden kunnen ook worden opgenomen, maar alleen als zij daar zelf om vragen. Zo kan zijn DNA-profiel hem snel uitsluiten als dader bij nieuwe misdrijven; hoeft hij niet steeds opnieuw verantwoording af te leggen. Vrijspraak of een zaak geseponeerd? Verwijdering uit de databank. En het is nadrukkelijk bij de wet verboden om DNA-profielen van levende slachtoffers, getuigen of andere betrokkenen op te nemen. In 1999 zaten er 2014 DNA-profielen van sporen in de databank en medio 2014 zijn dat er 60.000; toen zaten er 649 DNA-profielen van personen in en medio 2014 zijn dat er meer dan 190.000. Het aantal matches neemt toe: in 2013 leverde de Nederlandse DNA-databank elke week gemiddeld 113 spoor-persoonmatches op.

Steeds meer gegevens in de DNA-databank

De DNA-databank is opgezet na een lang politiek proces; meer daarover in het DNA-dossier over de Clownspakverkrachter. De wet wordt verruimd in 2001, waardoor de DNA-databank groeit; meer daarover in het DNA-dossier over inbreker Aleksandar R. In die periode vinden ook de eerste grootschalige DNA-onderzoeken onder de bevolking plaats; meer daarover in het DNA-dossier over de Moord in Sint Philipsland. De DNA-databank groeit helemaal explosief na 2005, dankzij de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden. Mensen die veroordeeld zijn voor een misdrijf zijn voortaan verplicht hun DNA af te staan; meer daarover in het DNA-dossier over de Moord op Andrea Luten. De invloed van de nieuwe wet? In 2004 werden 1700 DNA-profielen opgenomen in de DNA-databank. In 2005 waren dat er al 8300, in 2006 12.300, in 2007 18.600 en in 2008, toen er voldoende capaciteit was bij het NFI, zelfs 27.000. Medio 2014 bevat de databank DNA-profielen van 190.000 personen en tegen de 60.000 sporen. Gemiddeld was er in 2013 113 keer per week een match; in 90 procent van de gevallen ging het dan om diefstal en inbraak, in 10 procent om ernstigere gevallen zoals moord- en zedenzaken en overvallen. 52% van de DNA-profielen van sporen die in de databank worden opgenomen gaat op enig moment een match geven met een DNA-profiel van een persoon.

Verruimingen wetgeving

Op 1 april 2012 komt er nieuwe DNA-wetgeving in het strafrecht: de toevoeging van DNA-verwantschapsonderzoek. Hiermee wordt later dat jaar de moord op Marianne Vaatstra opgelost.
Het is de vierde grote wetswijziging sinds forensisch DNA-onderzoek bij wet mogelijk werd op 1 september 1994.
Verruiming 1: 2001, DNA is dan mogelijk voor misdrijven waarop een maximale gevangenisstraf staat van vier jaar of meer
Verruiming 2: 2003, DNA-onderzoek van uiterlijk waarneembare persoonskenmerken
Verruiming 3: 2005, Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden
Verruiming 4: 2012, DNA-verwantschapsonderzoek wordt mogelijk

Tegenargumenten voor een landelijke DNA-databank

  • Een kostbare aangelegenheid –> hier staat tegenover dat de landelijke DNA-databank veel rechercheonderzoeken ontlast. In commerciële termen; dat wordt wel terugverdiend. Los dat ik persoonlijk van mening ben dat het een investering waard is: het oplossen van misdaden en het wegnemen van onzekerheid bij nabestaanden.
  • Privacy; wat als informatie over bijvoorbeeld ziekten en levensverwachting op straat komt? –> Een klein deel van het DNA (ongeveer 2 procent) bevat informatie over erfelijke eigenschappen. Het standaard forensische DNA-onderzoek richt zich op de andere 98%, de zogeheten hypervariabele gebieden. Informatie over bijvoorbeeld ziektes of levensverwachting kun je daardoor niet uit een forensisch DNA-profiel halen.
  • Je sluit niet uit dat er een keer een foutje in sluipt. –> dat kan gebeuren in ieder systeem. Voor juristen en rechters is DNA-onderzoek echter altijd slechts een onderdeel van de bewijslast. Steeds beter is men in staat de resultaten van een DNA-onderzoek op de juiste manier te interpreteren.
  • Gevoelig voor hacken –> dat is per definitie ieder systeem. Dan kunnen we DigiD en internetbankieren ook wel een halt toeroepen. Vanzelfsprekend moet er alles aan gedaan worden om absoluut een waterdicht systeem zijn.
  • de lijst zal spoedig worden aangevuld – per mail zijn veel kritische vragen gesteld die spoedig hier beantwoord zullen worden. Een tegengeluid is goed! Dank voor alle reacties.

Tot slot: eliminatie DNA-databank
Er is ook een Eliminatie DNA-databank. Hierin zitten de DNA-profielen van alle (ex)-medewerkers van het NFI die in contact kunnen komen met materiaal dat wordt onderzocht op aanwezigheid van biologische sporen en wordt onderworpen aan DNA-onderzoek. Ook de profielen van personen van buiten het NFI die op een of andere manier in aanraking zouden kunnen komen met materiaal voor DNA-onderzoek, worden opgenomen in deze DNA-databank. De databank wordt alleen gebruikt voor het opsporen van contaminaties en staat los van de Nederlandse DNA-databank voor strafzaken.

Advertenties

5 gedachtes over “Noodzaak en tegenargumenten

  1. graag een petitie starten! Het is toch verschrikkelijk voor de ouders van Nicky en van Tanja enz…enz…
    Wie niets te verbergen heeft, kan daar toch niets tegen hebben!

    Like

  2. Je sluit niet uit dat er een keer een foutje in sluipt. –> dat kan gebeuren in ieder systeem.

    Een kleine fout kan enorme gevolgen met zich meebrengen, en des te meer systemen aan een mens gekoppeld zitten, des te groter de kans om slachtoffer te worden van zulke foutjes.
    DNA is in feite de blauwdruk van een lichaam, met een blauwdruk kun je bv. iets opbouwen maar ook weer afbreken. De toepassingen zijn eindeloos…
    Techniek gaat vandaag de dag zo snel dat we het amper bij kunnen houden, DNA techniek ontwikkeld zich ook steeds verder.
    Totdat je op het punt komt dat die techniek zo toegankelijk en toepasselijk word voor kwaadwillende dat je een hele nieuwe misdaadcategorie gaat krijgen.

    Ik pas voor wat betreft de DNA databank, de risico’s en de gevolgen zijn te groot.
    Als eigenaar (en beheerder) van een lichaam moet ik mijn lichamelijke integriteit voor nu, en de voorzienbare toekomst, zo goed mogelijk beschermen tegen kwaadwillende mensen.

    Like

  3. U schrijft dat de landelijke DNA-databank veel rechercheonderzoeken ontlast. De kans is groot dat een landelijke DNA-databank juist meer werk voor de recherche zal opleveren. Want DNA-sporen op een plaats delict zijn niet per definitie gerelateerd aan het delict. Simpel voorbeeld: een haar op de kleding van het slachtoffer kan daar ook afkomstig zijn van iemand naast wie het slachtoffer voorafgaand aan het delict in de bus zat.Alsaan aldie DNA sporen een naam gehangen kan worden, moet de recherche vervolgens dus ook al die sporen uitrechercheren. Dus nagaan of de persoon van wie dat DNA afkomstig was iets met het delict te maken kan hebben. Tenslotte wil je ook niet 20 mensen opsluiten omdat 1 van hen misschien wel eens de dader van het misdrijf kan zijn.

    Like

  4. Met een DNA-databank kunnen we veel misdaden oplossen op een goedkope en snelle manier, maar daartegenover staan wel een enorme risico’s. Een landelijke DNA-databank zou gevoelig zijn voor veel hackers. Nu de ontwikkelingen binnen de techniek zo snel gaan, zal dit alleen maar een gevoeliger punt in onze samenleving vormen. Een grote DNA-databank is niet alleen gevoelig voor hacks, stel dat er iemand zijn macht wil misbruiken (denk aan een soort 2e Hitler), dan heeft die persoon een enorm sterk wapen. Met de DNA-databank zou deze 2e Hitler bijvoorbeeld alle mensen met een bepaalde afkomst, ziekte, afwijking of andere eigenschap kunnen zoeken en gevangen nemen (of nog veel erger). Een verzameling van zo veel persoonlijke informatie kan heel gevoelig zijn voor misbruik, het is onwaarschijnlijk dat de DNA-databank zo grootschalig misbruikt gaat worden als daarnet genoemd, maar áls het gebeurd hebben we wel een immens probleem.

    Het lijkt mij waarschijnlijk dat we komende jaren veel meer met cybercrime te maken krijgen, en dat andere misdaad afneemt (inbraken, geweld etc.), als dat het geval is, wordt het hebben van een DNA-databank ook steeds minder belangrijk.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s